Ynys Môn
Addysg Gymraeg ar Ynys Môn
Mae’r Gymraeg yn rhan annatod o fywyd, addysg a chymunedau Ynys Môn. Mae addysg Gymraeg yn rhoi cyfle i blant ddysgu, chwarae a datblygu drwy gyfrwng y Gymraeg, gan ddefnyddio’r iaith yn naturiol fel rhan o’u haddysg a’u bywyd bob dydd.
Nid oes angen i rieni na gofalwyr allu siarad Cymraeg er mwyn i’w plentyn gael addysg Gymraeg. Mae cymorth ar gael i blant a theuluoedd ar hyd y daith.
Ar y dudalen hon, gallwch ddod o hyd i wybodaeth am ysgolion cynradd ac uwchradd, darpariaeth cyn ysgol, cymorth trochi Cymraeg, addysg ar ôl 16 oed a chludiant ysgol ar Ynys Môn.
Ysgolion Ynys Môn
Mae 43 ysgol brif ffrwd ar Ynys Môn: 38 ysgol gynradd a 5 ysgol uwchradd.
Mae’r ysgolion wedi’u trefnu isod yn ôl eu dalgylchoedd ysgol uwchradd, er mwyn ei gwneud yn haws gweld y llwybr o’r ysgol gynradd i’r ysgol uwchradd berthnasol.
Mae’r 5 dalgylch ysgol uwchradd yn:
- Ysgol David Hughes – Porthaethwy
- Ysgol Gyfun Llangefni – Llangefni
- Ysgol Syr Thomas Jones – Amlwch
- Ysgol Uwchradd Bodedern – Bodedern
- Ysgol Uwchradd Caergybi – Caergybi
Ysgol David Hughes – Porthaethwy
Mae Ysgol David Hughes ym Mhorthaethwy yn ysgol uwchradd 11–18 sy’n gwasanaethu de-ddwyrain yr ynys.
Ewch i wefan Ysgol David Hughes
Mae’r ysgolion cynradd canlynol yn nalgylch Ysgol David Hughes:
- Ysgol Beaumaris – Biwrmares
- Ysgol Llangoed – Llangoed
- Ysgol Llandegfan – Llandegfan
- Ysgol Parc y Bont – Llanddaniel
- Ysgol Brynsiencyn – Brynsiencyn
- Ysgol Llanfairpwllgwyngyll – Llanfairpwll
- Ysgol Pentraeth – Pentraeth
- Ysgol y Borth – Porthaethwy
Ysgol Gyfun Llangefni – Llangefni
Mae Ysgol Gyfun Llangefni yn gwasanaethu Llangefni a’r ardaloedd gwledig cyfagos.
Ewch i wefan Ysgol Gyfun Llangefni
Mae’r ysgolion cynradd canlynol yn nalgylch Ysgol Gyfun Llangefni:
- Ysgol Bodffordd – Bodffordd
- Ysgol Santes Dwynwen – Niwbwrch
- Ysgol Llanbedrgoch – Llanbedrgoch
- Ysgol y Graig – Llangefni
- Ysgol Esceifiog – Gaerwen
- Ysgol Henblas – Llangristiolus
- Ysgol Corn Hir – Llangefni
Ysgol Syr Thomas Jones – Amlwch
Mae Ysgol Syr Thomas Jones yn Amlwch ac yn darparu addysg uwchradd i ddisgyblion o ogledd yr ynys.
Ewch i wefan Ysgol Syr Thomas Jones
Mae’r ysgolion cynradd canlynol yn nalgylch Ysgol Syr Thomas Jones:
- Ysgol Gynradd Amlwch – Amlwch
- Ysgol Llanfechell – Llanfechell
- Ysgol Goronwy Owen – Tyn-y-Gongl
- Ysgol Cemaes – Cemaes
- Ysgol Moelfre – Moelfre
- Ysgol Penysarn – Penysarn
- Ysgol Rhosybol – Rhosybol
Ysgol Uwchradd Bodedern – Bodedern
Mae Ysgol Uwchradd Bodedern yn ysgol 11–18 ym Modedern. Mae’r mwyafrif helaeth o’i phynciau yn cael eu haddysgu drwy gyfrwng y Gymraeg.
Ewch i wefan Ysgol Uwchradd Bodedern
Mae’r ysgolion cynradd canlynol yn nalgylch Ysgol Uwchradd Bodedern:
- Ysgol Bryngwran – Bryngwran
- Ysgol Rhyd y Llan – Llanfaethlu
- Ysgol Llannerch-y-Medd – Llannerch-y-Medd
- Ysgol Gymraeg Morswyn – Caergybi
- Ysgol y Ffridd – Gwalchmai
- Ysgol Pencarnisiog – Pencarnisiog
- Ysgol Gynradd Bodedern – Bodedern
Ysgol Uwchradd Caergybi – Caergybi
Mae Ysgol Uwchradd Caergybi yn ysgol 11–18 yng Nghaergybi.
Mae’r ysgol yn datblygu ei darpariaeth cyfrwng Cymraeg, gyda darpariaeth Gymraeg yn ehangu fesul blwyddyn.
Gweler manylion Ysgol Uwchradd Caergybi ar wefan Cyngor Sir Ynys Môn
Mae’r ysgolion cynradd canlynol yn nalgylch Ysgol Uwchradd Caergybi:
- Ysgol Cybi – Caergybi
- Ysgol Rhosneigr – Rhosneigr
- Ysgol Llanfawr – Caergybi
- Ysgol y Tywyn – Caergeiliog
- Ysgol Rhoscolyn – Rhoscolyn
- Ysgol Gymuned y Fali – Y Fali
- Ysgol Kingsland – Caergybi
- Ysgol Santes Fair – Caergybi
- Ysgol Sefydledig Caergeiliog – Caergeiliog
Mae Ysgol Sefydledig Caergeiliog yn ysgol Categori 2, sy’n cynnig darpariaeth drwy’r Gymraeg a’r Saesneg. Mae gweddill ysgolion cynradd yr awdurdod wedi’u categoreiddio’n ysgolion Categori 3.
Gweler rhestr lawn o ysgolion cynradd, uwchradd ac arbennig Ynys Môn
Darpariaeth feithrin a chyn ysgol ar Ynys Môn
Mae ystod o Gylchoedd Meithrin a darpariaeth cyn ysgol ar gael mewn cymunedau ar draws Ynys Môn.
Mae Cyngor Sir Ynys Môn yn darparu gwybodaeth am ddarpariaeth feithrin a chyn ysgol, gan gynnwys lleoliadau lleol a chyfleoedd i blant ddechrau defnyddio’r Gymraeg o oedran ifanc.
Gweler gwybodaeth am addysg feithrin a chyn ysgol ar Ynys Môn
Gallwch hefyd chwilio am Gylch Meithrin neu grŵp Ti a Fi drwy wefan Mudiad Meithrin.
Chwiliwch am ddarpariaeth Mudiad Meithrin
OgiOgi
Mae OgiOgi yn adnodd i deuluoedd sy’n helpu rhieni, gofalwyr a phlant ifanc i ddefnyddio a mwynhau mwy o Gymraeg gyda’i gilydd.
Mae’r adnodd yn cynnwys caneuon, straeon, gweithgareddau a fideos Cymraeg sydd wedi’u creu i’w defnyddio gyda phlant ifanc gartref.
Ymuno ag addysg Gymraeg yn ddiweddarach
Gall plant ymuno ag addysg Gymraeg yn ddiweddarach, hyd yn oed os nad ydynt wedi bod yn derbyn eu haddysg drwy gyfrwng y Gymraeg o’r cychwyn cyntaf.
Mae gan Gyngor Sir Ynys Môn ddwy Ganolfan Iaith, un ar safle Ysgol Moelfre ac un ar safle Ysgol Cybi yng Nghaergybi.
Mae’r canolfannau’n cynnig cwrs trochi Cymraeg dwys sydd wedi’i gynllunio i helpu plant i ddatblygu eu Cymraeg ac integreiddio’n llawn i fywyd yr ysgol a’r gymuned.
Canolfannau Iaith Môn – Moelfre a Chaergybi
Gall plant rhwng 7 ac 11 oed fynychu’r Ganolfan Iaith am dymor llawn.
Yn ystod y tymor, mae disgyblion yn dilyn cwrs wedi’i strwythuro i ddatblygu:
- Cymraeg llafar
- Sgiliau darllen
- Sgiliau ysgrifennu
- Geirfa i’w helpu ar draws y cwricwlwm
Mae’r gwasanaeth yn rhad ac am ddim, ac mae cludiant am ddim o’r cartref i’r Ganolfan Iaith yn cael ei drefnu gan yr Awdurdod Addysg.
Darllenwch ragor ar wefan Canolfan Iaith Môn
16 oed a thu hwnt
Nid oes rhaid i’r daith drwy addysg Gymraeg ddod i ben ar ôl cwblhau TGAU.
Mae pob un o’r pum ysgol uwchradd ar Ynys Môn yn cynnig Chweched Dosbarth, felly gall pobl ifanc barhau â’u haddysg yn yr ysgol ar ôl Blwyddyn 11.
Mae’r pum ysgol yn:
- Ysgol Syr Thomas Jones
- Ysgol Uwchradd Caergybi
- Ysgol Gyfun Llangefni
- Ysgol Uwchradd Bodedern
- Ysgol David Hughes
Gall dysgwyr hefyd ddewis parhau â’u haddysg yng Ngholeg Menai, sy’n cynnig ystod o gyrsiau addysg bellach, hyfforddiant a phrentisiaethau.
Darllenwch am y camau nesaf ar ôl TGAU ar wefan Cyngor Sir Ynys Môn
Ewch i wefan Grŵp Llandrillo Menai
Cludiant ysgol ar Ynys Môn
Mae’n bwysig ystyried cludiant ysgol a dalgylchoedd wrth ddewis ysgol.
Mae gan bob ysgol ar Ynys Môn ddalgylch daearyddol penodol. Ar gyfer ysgolion uwchradd, cyfeiriad cartref y plentyn sy’n pennu ei ddalgylch, nid yr ysgol gynradd y mae’r plentyn wedi’i mynychu.
Os ydych yn dewis ysgol sydd y tu allan i’ch dalgylch, efallai y bydd angen i chi wneud eich trefniadau cludiant eich hun a thalu’r gost.
Nid oes hawl awtomatig i gludiant ysgol am ddim i ddysgwyr Blwyddyn 12 a Blwyddyn 13. Mewn rhai achosion, gall dysgwyr nad oes ganddynt hawl i gludiant am ddim wneud cais am sedd wag ar wasanaeth ysgol, os oes lle ar gael.
Darllenwch Bolisi Cludiant Ysgol Cyngor Sir Ynys Môn
Dydw i ddim yn siarad Cymraeg – alla i ddewis addysg Gymraeg i’m plentyn?
Gallwch. Nid oes angen i rieni na gofalwyr siarad Cymraeg er mwyn i’w plentyn gael addysg Gymraeg.
Mae cymorth ar gael i deuluoedd sydd eisiau cyflwyno mwy o Gymraeg i fywyd bob dydd neu ddechrau dysgu’r iaith eu hunain.
Dysgu Cymraeg i rieni a gofalwyr
Mae Dysgu Cymraeg – Gogledd Orllewin yn darparu cyrsiau Cymraeg ar wahanol lefelau ledled Ynys Môn, Gwynedd a Chonwy, yn ogystal â chyrsiau ar-lein.
Mae cyfleoedd hefyd ar gael i rieni a gofalwyr sydd eisiau dysgu neu ddefnyddio mwy o Gymraeg gyda’u teuluoedd.
Ewch i Dysgu Cymraeg – Gogledd Orllewin
Defnyddio’r Gymraeg yn y gymuned
Mae cyfleoedd i blant, pobl ifanc, oedolion a theuluoedd ddefnyddio’r Gymraeg mewn cymunedau ar draws Ynys Môn.
Mae Menter Iaith Môn yn gweithio i gynyddu’r defnydd o’r Gymraeg ar yr ynys ac yn trefnu gweithgareddau, digwyddiadau a chyfleoedd i bobl o bob oed ddefnyddio’r Gymraeg yn eu bywydau bob dydd.
Fideo: Ein Hanes Ni – Ysgol Gymraeg Morswyn
Mae prosiect Ein Hanes Ni Menter Iaith Môn yn dod â phlant a chenedlaethau hŷn at ei gilydd i drafod hanes, iaith a threftadaeth eu cymuned leol.
Mae’r fideo hwn, gyda Ysgol Gymraeg Morswyn, yn enghraifft o blant yn defnyddio’r Gymraeg y tu hwnt i’r ystafell ddosbarth ac fel rhan o fywyd eu cymuned.
Gwyliwch Ein Hanes Ni: Ysgol Gymraeg Morswyn
Darpariaeth addysg arbennig
Yn ogystal â’r 38 ysgol gynradd a’r 5 ysgol uwchradd, mae Cyngor Sir Ynys Môn hefyd yn cynnal Ysgol y Bont, ysgol arbennig yn Llangefni.
Ysgol y Bont
Ffordd Cildwrn
Llangefni
Ynys Môn
LL77 7PG
Ffôn: 01248 750151
Rhagor o wybodaeth am addysg ar Ynys Môn
I gael rhestr lawn o ysgolion, manylion cyswllt a gwybodaeth bellach am addysg ar Ynys Môn, ewch i wefan Cyngor Sir Ynys Môn.
Rhestr ysgolion cynradd, uwchradd ac arbennig – Cyngor Sir Ynys Môn